EU AI Act Uitgesteld tot December 2027: Wat Nog Wél Geldt op 2 Augustus

De EU AI Act hoog-risico deadline schoof naar december 2027. Transparantie (Art. 50) en AI-geletterdheid (Art. 4) niet. Wat u voor 2 augustus 2026 regelt.

Gepubliceerd door NordX Consulting — AI bureau voor enterprise bedrijven in Nederland.

Op 2 augustus 2026 zou de EU AI Act voor hoog-risico AI-systemen van kracht worden. Die datum is verschoven. Maar niet alles is verschoven, en dat verschil bepaalt of u per 2 augustus 2026 compliant bent of niet.

Wat er precies is veranderd

Het Europees Parlement keurde op 16 juni 2026 de wijzigingen op de AI Act goed, onderdeel van het zogenoemde Digital Omnibus-pakket. De kern:

Annex III gaat over zelfstandige hoog-risico toepassingen: AI in sollicitatieprocedures, kredietbeoordeling, medische diagnostiek, onderwijs en rechtspraak. Voor die categorie heeft u zestien maanden extra.

De twee dingen die niet zijn uitgesteld

Dit is waar het misgaat in de meeste bestuurskamers. Het nieuws was "de AI Act is uitgesteld". Dat klopt gedeeltelijk, en het gedeelte dat niet klopt kost geld.

Artikel 50: transparantie. Gebruikt u een chatbot die met klanten praat? Genereert u tekst, beeld of audio met AI? Dan moet de gebruiker weten dat hij met een AI-systeem te maken heeft. Deze plicht is niet verschoven. Voor de meeste Nederlandse bedrijven is dít de bepaling die daadwerkelijk van toepassing is, niet de hoog-risico regels.

Artikel 4: AI-geletterdheid. Organisaties moeten ervoor zorgen dat medewerkers die met AI-systemen werken daar voldoende kennis van hebben. Ook ongewijzigd. Dit is geen certificering, maar het is ook geen vrijblijvendheid: u moet kunnen aantonen dat u er iets aan heeft gedaan.

Waarom u het uitstel nog niet mag inboeken

Het uitstel is politiek overeengekomen, maar wordt pas juridisch bindend na publicatie in het Publicatieblad van de EU. Die publicatie wordt vóór 2 augustus 2026 verwacht. Verwacht, niet gegarandeerd.

Als u vandaag beslist om uw hoog-risico voorbereiding stil te leggen, wedt u op een publicatiedatum die u niet in de hand heeft. Dat is een beheersbaar risico als u het bewust neemt en vastlegt. Het is een onbeheersbaar risico als niemand het heeft opgeschreven.

Wat dit betekent voor Nederlandse bedrijven

Het CBS meet dat in 2025 29,8 procent van het Nederlandse midden- en kleinbedrijf (10 tot 249 werknemers) een of meer AI-technologieën gebruikte. Bij grootbedrijven met 250 of meer werknemers was dat 66,2 procent. Van de bedrijven die AI inzetten, doet 35 procent dat voor marketing of verkoop en 32 procent voor bedrijfsadministratie.

Dat zijn precies de toepassingen die onder Artikel 50 vallen en niet onder Annex III. Met andere woorden: de meeste Nederlandse AI-inzet raakt de regels die níet zijn uitgesteld.

Wat u nu concreet doet

1. Maak een AI-register. Eén overzicht met per toepassing: het doel, de leverancier, welke data erin gaat, wie eindverantwoordelijk is, en de datum van de laatste beoordeling. Dit is de basis waar elk ander compliance-gesprek op leunt, en het kost een middag.

2. Classificeer per toepassing. Valt dit onder Annex III, onder Artikel 50, of onder geen van beide? De meeste marketing- en administratietoepassingen vallen onder Artikel 50. Weet welke van uw systemen dat zijn.

3. Regel de transparantie. Elke chatbot, elke AI-gegenereerde tekst richting klanten, elke geautomatiseerde reactie: zorg dat duidelijk is dat er AI in het spel is. Dit is vaak een kwestie van copy aanpassen, niet van systemen herbouwen.

4. Leg AI-geletterdheid vast. Een korte interne sessie plus een genoteerde deelnemerslijst is meer dan de meeste organisaties nu hebben.

5. Documenteer uw uitstelbeslissing. Als u hoog-risico voorbereiding pauzeert vanwege het Omnibus-akkoord, schrijf op waarom, op basis waarvan, en wanneer u het herbeoordeelt.

De boetes

Niet-naleving van de hoog-risico eisen kan oplopen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welke hoger is. Dat is het plafond, niet de standaardboete, en handhaving richt zich eerst op de grootste risico's. Maar het geeft de orde van grootte aan waarmee de wetgever werkt.

Kort samengevat

De hoog-risico deadline is verschoven naar december 2027. Uw transparantie- en geletterdheidsverplichtingen zijn dat niet. Als u AI gebruikt voor klantcommunicatie, contentgeneratie of interne administratie, is er op 2 augustus 2026 waarschijnlijk meer op u van toepassing dan het nieuws suggereert.

Het goede nieuws: die verplichtingen zijn aanzienlijk lichter dan het hoog-risico regime. Een register, een classificatie en een paar zinnen aangepaste copy brengt de meeste organisaties een heel eind.

Zie voor het volledige stappenplan onze AI Act compliance-gids voor Nederlandse bedrijven.

Bronnen

• EU AI Act — Verordening (EU) 2024/1689 (EUR-Lex)
• Europese Commissie: Regelgevend kader voor AI

Meer weten? Bekijk onze andere artikelen op het NordX blog of neem contact op via nordx.ai.